Subwoofers en continue belasting

[sjig]

Iets wat ik mij laatst een beetje begon af te vragen... Wanneer gaat continue belasting op 'n driver voor problemen zorgen?

Je hebt het AES vermogen, maar dat houdt niet in dat je dat er maar ongelimiteerd doorheen kan jagen (lijkt mij?).

Reden dat ik mij dit afvroeg is omdat van die R&B muziek of hardstyle-achtige (/herrie, net wat je zelf vindt) bijna continue alleen maar laag is, in plaats van de 'oenk oenk oenk oenk' muziek...

Is dit bij typische subjes iets waar je op moet letten? Zitten natuurlijk wel af en toe wat 'pauzes' in, maar is dit voldoende om de spoel af te laten koelen?

Ik weet het, beetje een vage vraag... maar hoop natuurlijk dat iemand hier wat licht op kan schijnen

[stefke96]

Laatst toevallig bij mij op school een lezing geweest van AES (helaas niet bijgewoond).

Het AES vermogen is wat een luidspreker gedurende twee uur kan verduren in zijn bandbreedte waar hij voor is bedoeld (met roze ruis).
Aangezien muziek dynamisch is zullen er ook pieken op treden die wel 6 dB boven het AES vermogen kunnen liggen.
Echter als de effectieve waarde nog gewoon onder het AES vermogen ligt, zal dit geen enkel probleem zijn voor de luidspreker.
Vandaar ook dat headroom op versterking wel zo fijn is.

Om hier nu netjes op te letten is echter een ander verhaal. Je zult nooit precies weten wat je luidspreker nu eigenlijk te verdragen krijgt.
Echter met goed ingestelde limiters, goed paar oren en verstand kom je al heel ver.

Op google is genoeg te vinden over RMS en AES vermogen, onder andere op een site van een "gerespecteerd" forumlid .

[MusicXtra]

Ik heb er hier een heel stuk over geschreven.

[sjig]

onder andere op een site van een "gerespecteerd" forumlid .

Ik heb er hier een heel stuk over geschreven.

En daarbij zijn (tot nu toe) mijn vragen weer beantwoord! Thanks!

[MusicXtra]

Strekking van het verhaal is eigenlijk dat je gewoon moet zorgen dat je voldoende capaciteit neerzet. En wat 'voldoende' is zul je door ervaring moeten leren.

[PvG]

Iets wat ik mij laatst een beetje begon af te vragen... Wanneer gaat continue belasting op 'n driver voor problemen zorgen?

Je hebt het AES vermogen, maar dat houdt niet in dat je dat er maar ongelimiteerd doorheen kan jagen (lijkt mij?).

Reden dat ik mij dit afvroeg is omdat van die R&B muziek of hardstyle-achtige (/herrie, net wat je zelf vindt) bijna continue alleen maar laag is, in plaats van de 'oenk oenk oenk oenk' muziek...

Is dit bij typische subjes iets waar je op moet letten? Zitten natuurlijk wel af en toe wat 'pauzes' in, maar is dit voldoende om de spoel af te laten koelen?

Ik weet het, beetje een vage vraag... maar hoop natuurlijk dat iemand hier wat licht op kan schijnen

De "AES Watts" zijn geen echte Watts! De AES spec is een berekening:
Er wordt een spanning op een speaker gezet: gefilterde ruis met een piek waarde 2x zo hoog als de RMS waarde (= 6 dB crest factor). Dit moet de speaker 2 uur uithouden. De spanning wordt vervolgens gedeeld door de minimale impedantie van de speaker, bijv. 7 Ohm. Dit levert een fictieve(!) stroom: de stroom wordt nl. niet gemeten, maar er wordt aangenomen dat de speaker over het gehele frequentie bereik dezelfde impedantie heeft. Deze stroom wordt vermenigvuldigd met de spanning en vervolgens wordt dat tot AES Watts verklaard.
Echter, een speaker heeft voor de meeste frequenties een grotere impedantie dan de minimale impedantie. Gemiddeld loopt er tijdens de AES test dus een (veel) lagere stroom en dus verwerkt de spoel een veel lager vermogen.
Met een gemiddeld stukje muziek gaat dit goed, maar als je nu een "sinus" gaat afspelen bij bijv. de frequentie waarbij de minimale impedantie optreedt, dan krijgt de spoel opeens de gespecificeerde AES Watts in het echt te verwerken met rook als gevolg...
(Nog los van het feit dat een sinus een crest factor heeft van slechts 3 dB, ook bij een extra 3 dB omlaag schaling zal het nog mis gaan.)

Powersoft heeft hier een leuk artikel over geschreven: http://www.powersoft-audio.com/en/do...-limiters/file De formule in figuur 18 en de tabel 8 op pagina 9 zijn interessant: een speaker kan ca. 1/3 van de AES "Watts" als echte Watts verwerken... Bij gebruik van de Powersoft TruePower functionaliteit mag je dus niet zomaar de AES Watts invullen... (Met TruePower wordt de daadwerkelijke stroom door de spoel gemeten.)

Dus: ja, het kan stuk, tenzij je TruePower limiters gebruikt met het juiste vermogen, of conventionele spanningslimiters die voldoende conservatief zijn afgesteld (ten koste van output).

[beyma]

of conventionele spanningslimiters die voldoende conservatief zijn afgesteld (ten koste van output).

Daar kwam ik dus ook achter nu ik over ben naar een klasse D versterker, ik moet nu met dip switches een Voltage Peak Limiter instellen op de versterker en dat is even wennen!
Ik doe dat nu als volgt: gewenst vermogen maal de impedantie en uitkomst daarvan wortel trekken en dat is de max spanning.
voorbeeld: 2500 Watt @ 4 Ohm, dipswitch op 101V , maar goed het blijft wel allemaal heel op die manier !!

[PvG]

Daar kwam ik dus ook achter nu ik over ben naar een klasse D versterker, ik moet nu met dip switches een Voltage Peak Limiter instellen op de versterker en dat is even wennen!
Ik doe dat nu als volgt: gewenst vermogen maal de impedantie en uitkomst daarvan wortel trekken en dat is de max spanning.
voorbeeld: 2500 Watt @ 4 Ohm, dipswitch op 101V , maar goed het blijft wel allemaal heel op die manier !!

Dat is een clip/piek limiter. Dit biedt geen bescherming tegen het opstoken van de spoelen door een stukje "muziek" met een crest factor van 6 dB of minder... Hoewel die amp ook geen 4x 2500W continue zal leveren voor meer dan een fractie van een seconde, maar als je slechts 1 kanaal gebruikt...

[MusicXtra]

Probleem is dat muziek vaak vergeleken wordt met een continu sinus van een bepaalde frequentie, dat werkt misschien bij het vermogen meten van een conventionele versterker maar niet bij klasse D amps en luidsprekers. Iedereen heeft vast weleens een spreekspoel gezien van een speaker met een behoorlijk vermogen, zeg 1500 Watt AES.
Het rendement van een speaker is slechts enkele procenten, dat betekent dus dat van die 1500 Watt zo'n 1450 Watt in warmte omgezet wordt, deels in de conusophanging maar het grootste deel in de spreekspoel. Die spreekspoel zit, voor warmte afvoer, op een erg beroerde plek, omgeven door magneet. Je hoeft geen raket geleerde te zijn om te bedenken dat die fragiele spreekspoel 1450 Watt continu echt niet aankan, nog niet een seconde. Juist de dynamiek in muziek zorgt ervoor dat de spreekspoel die vermogens slechts heel korte tijd te verduren krijgt en daardoor voldoende tijd heeft om de opgewekte warmte af te voeren. In mijn Prospect sub bijvoorbeeld zit een 2100 Watt amp-module, de RMS limiter is echter afgesteld op 250 Watt met een attack tijd van, zo uit mijn hoofd, 100 ms. Dat betekent dus dat wanneer het ingangssignaal dusdanig groot is dat er meer dan 250 Watt geleverd zou moeten worden dit na 100 ms terug geregeld wordt naar 'slechts' 250 Watt. Die 250 Watt is ongeveer 10% van het maximale vermogen wat inhoud dat je met een dynamiek van 10 dB het volle potentieel van de luidspreker kunt benutten zonder risico om stuk te gaan.
Beyma stelt in feite de maximale spanning in die de versterker mag leveren dat heeft meer met beschermen van de versterker als van de luidspreker te maken. Tien tegen één dat het hier een Lab Gruppen amp betreft. Die voedt met een enkele voeding 4 kanalen, wanneer je bijvoorbeeld 2 kanalen met 4 ohm subs belast en de andere twee met 8 ohm mid en hoog kan het gebeuren dat de twee subkanalen veel meer stroom trekken dan de kanalen eigenlijk aan kunnen. Dat de luidspreker hierdoor ook een niet te hoog piekvermogen krijgt is daarbij slechts bijzaak.

[sjig]

Juist de dynamiek in muziek zorgt ervoor dat de spreekspoel die vermogens slechts heel korte tijd te verduren krijgt en daardoor voldoende tijd heeft om de opgewekte warmte af te voeren.

En dat is dus precies waar ik bang voor ben, de meeste muziek heeft die dynamiek wel, maar ken ook zat muziek (R&B, hardstyle etc.) waarbij het dus 1 continue stroom van laag is en het lijkt alsof er haast geen dynamiek meer te bekennen is. Die muziek wil je er niet met eerdergenoemde 1450 W doorheen jassen :P

Dan wordt het de vraag hoe goed RCF hun limiters heeft ingesteld

[stefke96]

En dat is dus precies waar ik bang voor ben, de meeste muziek heeft die dynamiek wel, maar ken ook zat muziek (R&B, hardstyle etc.) waarbij het dus 1 continue stroom van laag is en het lijkt alsof er haast geen dynamiek meer te bekennen is. Die muziek wil je er niet met eerdergenoemde 1450 W doorheen jassen :P

Dan wordt het de vraag hoe goed RCF hun limiters heeft ingesteld

En toch zal zal dat wel meevallen denk ik. Let ook op dat je muziekbestanden hebt van voldoende kwaliteit, neem niet een plat gecomprimeerd mp3 bestandje
RCF zal de limiters zeker niet slecht hebben afgesteld, echter heb ik zelf geen idee wat voor limiting ze gebruiken (zal ook wel type afhankelijk zijn).

Als je je set goed kent, weet je zelf ook wanneer je eventueel te kort komt.
Als je dat goed in de gaten hebt, hoef je ook niet zo bang te zijn voor je limiting.

[MusicXtra]

Ondanks het plat comprimeren zul je al snel 6 dB of meer dynamiek hebben, 10 dB is gehoormatig twee keer zo hard maar elektrisch scheelt het al een factor 10.

[sjig]

En toch zal zal dat wel meevallen denk ik. Let ook op dat je muziekbestanden hebt van voldoende kwaliteit, neem niet een plat gecomprimeerd mp3 bestandje
RCF zal de limiters zeker niet slecht hebben afgesteld, echter heb ik zelf geen idee wat voor limiting ze gebruiken (zal ook wel type afhankelijk zijn).

Als je je set goed kent, weet je zelf ook wanneer je eventueel te kort komt.
Als je dat goed in de gaten hebt, hoef je ook niet zo bang te zijn voor je limiting.

Muziek wordt niet door mij aangeleverd, maar bij de "vaste" dj is dat helemaal in orde, als er anderen overheen spelen hoop ik op het beste :P

Gaat (meestal) om de 8003 van RCF, zit zowel RMS als peak limiting op. Topjes heb ik vol in het rood zien gaan (dus niet af en toe aan, maar af en toe uit), en dat ging ook goed...

Maar je hebt idd gelijk, weten tot hoever je kan gaan is de hele truc

[MusicXtra]

Wanneer je de hele avond met een 'strak poepertje' zit of de boel wel heel blijft en je toppen continu vol rood gaan is het wellicht een idee om er een dikker systeem van te maken....

[Timo B Geluidstechniek]

"strak poepertje" ;-) dat heb ik liever van subs die gewoon aangaan en met aan bedoel ik dus echt aan.......