Management vaardigheden

[Ruud_de_Koning]

Een vraag waar ik al een tijdje meer rondloop. Het antwoord lijkt eenvoudig maar is het eigenlijk helemaal niet.

Over welke bijzondere management vaardigheden moet een leidinggevende voor de afdeling theatertechniek beschikken, die ongebruikelijk zijn in andere sectoren?
Kortom: wat maakt het leidinggeven in de TT sector bijzonder, of zelfs uniek?

Een top tien van belangrijkste competenties zou ik zeer bruikbaar vinden. Wellicht is het mogelijk om een opsomming te krijgen via dit forum.

Ruud

[showband]

Ik zou een cursus doen bij OmTT om dit te leren Met meer dan twintig jaar ervaring bent u bij hen voor elke oplossing aan het goede adres. Dus die zouden het moeten weten! En toevallig moeten ze volgende maand net deze vraag behandelen in de "Cursus Management voor toneelmeesters" die ze dan geven.

Misschien zit er zelfs iemand op het forum die iets meer over deze cursus weet.

[AJB]

Joh,

Standaard hebben we in het managament beheersfactoren zoals tijd, mensen, geld etc. Mijn visie is dat er binnen de TT nog een aantal factoren meespelen. Het gaat hier om onderdelen die niet zo simpel te benoemen zijn als de standaard gedeeltes. Ik zie het altijd als een soort emotionele diplomatie... Daarmij wil ik zeggen; het trachten samen te voegen van creatieve disciplines is dusdanig gebonden aan emotie der betrokkenen, dat er van de manager wordt verwacht dat hij/zij dit kan gebruiken in de communicatie en besluitvorming.

De beheersfactor geld echter, is ook niet 1,2,3, te vertalen naar TT-toepassingen. Binnen een bedrijf is bijv. een investeringsteam bezig om uit te zoeken wat het bedrijf nodig heeft. Vervolgens wil men; nieuwe computers, nieuwe koffiezetapparaat en een cup a soup automaat... (even lekker slecht voorbeeld). Nu moet de projectmanager in dit geval, besluiten wat er aan geld is, wat prio heeft etc.etc. Stel nu dat hij besluit om de cup a soup automaat te laten vallen, maar de rest aan te schaffen...Voor het personeel jammer dat ze om 4 uur geen soep hebben, maar echt dramatisch is het niet..

Nu een theatervoorstelling in ontwerpfase; het creatief team heeft allemaal mensen gevraagd om bijdragen, en er komt zowaar vorm in het geheel. Helaas duurt de voorstelling een 10 minuten te lang...(het gebeurt soms...) De manager in dit verhaal besluit "ff" om een liedje te knippen...Maar wat zijn HIER de concequenties ?? Iemand heeft na het overlijden van een familielid met de diepste emotie een lied op papier gezet, en een tekst geschreven recht uit het hart... Leuk voor de manager om die artiest te vertellen dat er "ff" iets geknipt is...

De kunst blijft om dan qua vormgeving dusdanig aanpassingen te doen, dat e.e.a. wel kan blijven, of dat bijv. het mooie liedje als "speciale extra" op de cd komt... Dergelijke besluitvorming is in een groot geheel enorm complex, en vergt veel kennis/inlevingsvermogen in alle afzonderlijke disciplines.

[Gast1401081]

wacht ff,

hebben we het nu over de gast-heer-technici-manager van het bezochte theater, of hebben we het over de managende producent?

[showband]

in principe niets.

Een echte manager moet altijd "people skills" hebben.
daadkrachtig zijn én tactisch.
onder druk kunnen presteren.

enz enz. (alle standaardkreten)

Omdat er echter in de wereld nooit een manager allround top is. (of ze zijn binnen tien jaar miljonair) Zul je in bepaalde bedrijfstakken zien dat er op andere zaken nadruk ligt.

Het van je eigen bedrijfstak vinden dat je bijzondere management vaardigheden moet hebben is ook universeel. Het feit dat zowel keiharde zakenmannen in de musical als de vago's uit de subsidiehoek het kunnen. Geeft al aan dat het type management niet bepaald of je geschikt bent in deze sector.

Volgens mij zijn de standaard kunstenmaniertjes een molensteen. Zolang de hele sector zich als bijzonder en buiten de gewone wereld om blijft bestempelen, zal het nooit als een vak gezien gaan worden door de buitenwacht. Professionaliseren mensen! Denk eens in dat er elk jaar HBO'ers in de muziek afstuderen waarvan het diploma buiten de kunst NIETS waard is! Laat zien dat je als theatermanager op het zelfde niveau werkt als een warenhuismanager. Dan praten we later nog wel weer over wat je meer kan.

Het feit dat je op ***sonmogelijke tijden werkt, elke voorstelling door het publiek een "beoordelingsgesprek" ondergaat en een chronisch gebrek aan slaap hebt. Scheidt vanzelf de klerken van de bevlogen mensen.

[Martijn Tacken]

Om dan een aantal punten te noemen waar mijns inziens de nadruk, zoals Showband het noemt, op zou moeten liggen:
- Sterk gevoel voor creativiteit/drama
- Goede mensenkennis, sterk in people management (meer dan in een productie bedrijf bijv.)
- Bovengemiddeld improvisatie-vermogen en inventief
- Daadkrachtig en resultaatgericht (in grote bedrijven of ambtelijke wereld is het vaak belangrijker om concensus te krijgen, alvorens de uitvoering plaatsvindt, in de theater en aanverwante werelden is er meestal geen tijd om iedereen te raadplegen en zijn/haar zegje te laten doen en neem je beslissingen die je later verantwoordt)

[Ruud_de_Koning]

Dank voor deze goede voorzet. En ik steek niet onder stoelen of banken dat de informatie ook mijn belang dient. Dat lijkt me overigens geen ongebruikelijke zaak binnen een forum.

De voorzet brengt mij tot de volgende concrete vraag, die even enige uitleg vooraf vergt:
Er zijn steeds meer geluiden hoorbaar die blijkbaar een soort verschuiving op het gebied van leidinggeven op en rond het toneel laten zien. De term 'coaching van professionals' komt de laatste tijd nogal vaak uit monden rollen. Dit model past uitstekend in een faciliterende organisatie, maar kan mijns inziens slecht gedijen in een beheersorganisatie. Je kiest voor kwaliteit of voor prijs, maar het laten samengaan van deze lijkt me binnen de theaterwereld een bijna onmogelijke opgave.

Zolang het gros van de theaterbedrijven nog geregeerd wordt door de kassa lijkt het me nog niet wenselijk om op middelbaar management niveau over te stappen op een kwaliteitsmodel. Of...?

Ruud

[showband]

citaat:
Zolang het gros van de theaterbedrijven nog geregeerd wordt door de kassa lijkt het me nog niet wenselijk om op middelbaar management niveau over te stappen op een kwaliteitsmodel. Of...?

De showbizz is nou net een van de weinige takken waarbij de kassa altijd direct is gestopt als je zonder eindvisie werkt. Dat dat tegenwoordig een kwaliteitsmodel heet doet daar niets aan af. Je stapt dus niet over maar bent al aan huidige "kwaliteitsmodellen" gebonden. Overigens betekent dit niet dat je geen "idol" mag programmeren. Zolang de totaalshow eromheen maar op niveau staat heb je ook een vorm van kwaliteit. En een rinkelende kassa.

Zonder *kuch* "kwaliteitsmodel" heeft nooit iemand het in de bizz gered.Je zal echter een zware dobber krijgen om via populair voorgeschreven managementsvormen te doen. Alleen disney lijkt de funds te hebben voor de marktonderzoeken, meerjarenplanning, voorinvestering die bij een exacte aanpak horen. Terwijl de eerste de beste verkoper in een marktkraam je voor nop kan vertellen wat het publiek wil. En aan welke norm je dus zal moeten voldoen. Vanaf een happy ending bij het script, tot een goede bak koffie in de lobby. Theaters hebben liever de man met instinct dan de manager met de grafieken als ze hun benchmarking doen. Is ook goedkoper.

Daar ligt niet toevallig ook de sterkste kant van Joop vd Ende.

[Ruud_de_Koning]

Ok, ik begrijp het. Nu je jezelf een paar keer hebt herhaald lijkt me de boodschap duidelijk. Je hebt het niet op management, of je hebt het liever niet over management. Dat vind ik prima.

Sorry, een theater of theatergezelschap krijgt -voor het overgrote deel- geen geld voor de plannen die ze inleveren. Ze maken plannen met het geld dat ze hebben. En dat maakt dat deze organisaties in hun grondslag gegroepeerd kunnen worden als zijnde 'beheersorganisaties'. Ze beheren namelijk. Dat deze organisaties niet gekwalificeerd kunnen worden onder de term 'kwaliteitsorganisaties' betekent natuurlijk niet dat ze niet bezig zijn met het handhaven van een bepaalde kwaliteit. Maar een strikt faciliterende organisatie is een theater niet. En dat bedoel ik grappend met een 'organisatie met de kassa in de hand'. Mijn excuses voor het zomaar plompverloren toepassen van jargon.

De zoektocht start ik vanzelfsprekend juist omdat ik in onze sector altijd geluiden hoor over de 'bijzondere aard'. Ook in deze forumdraad is dit, tussen de regels door, leesbaar: het daait om bijzondere sociale vaardigheden, het betreft een zelfschiftingsproces, "down to earth people skills". In een notendop allemaal heel erg leuk en aardig, maar het is wel heel erg vaag. De verwijzing naar de marktkoopman waardeer ik heel erg. En het was min of meer mijn hoop om juist in die taal eens helder te krijgen waar die bijzondere situaties om bijzondere vaardigheden vragen.

Want het ketst wel lekker af al die mooie afwerende taalgebaren, maar het is natuurlijk niet waar dat onze sector gewoon maar een sector is als alle anderen. Sorry, daarvoor ben ik er niet in gaan werken, en ik hoop dat mijn bijzondere vaardigheden nog lang bruikbaar blijven in deze bijzondere sector.

Om maar eens een beginnetje te maken met waar ik het over had:
De top van een theaterorganisatie kent een typische beheersstructuur, waar het beheren van de poet (marktkoopmantaal) de balangrijkste opdracht is. Midden jaren tachtig verliep de organisatie vloeiend volgens dit model door tot aan de werkvloer.
Maar inmiddels zijn de structuren behoorlijk gewijzigd. Veel vaker hoor je in het middensegment de term "coaching" vallen. Dat betekent dat er op de werkvloer blijkbaar een professionalisering heeft plaatsgevonden die er toe leidt dat de 'boys' het daar eigenlijk prima zonder directe leiding af kunnen. Ze hebben een chef nodig die ervoor zorgt dat de omstandigheden waarin ze hun werk doen optimaal zijn. Zij blij, hij blij, wij blij.

Maar ondertussen is de klaagmuur ook verplaatst. En dat is logisch, want de toneelmeester, de eerste man, en ook het HTD zijn dus stiekemaan gaan 'faciliteren' in plaats van beheren. Helaas is het wel zo dat veel directies en besturen nog door subsidies gedwongen een beheerscultuur moeten hanteren. En dan zit je daar in die middepositie mooi klem. Want, zoals ik al zei: het is nogal lastig om te faciliteren in een beheersstructuur. En ik signaleer veel klachten die daar mee te maken hebben.

Vandaar mijn zoektocht naar de meer kwalitatief inhoudelijke omschrijvingen van het huidige middenkader in het theater en bij het gezelschap. Dat is het onderwerp. En als je niet zo van management houdt en liever marktkoopmannen de tent laat draaien, start dan een onderwerp 'marktwijsheden voor theatermanagers'. Ik zou graag de microfoon open laten staan voor meer genuanceerde opmerkingen van mensen die vinden dat leidinggeven wel een vak is. Een vak dat je kunt leren, en waar net als bij alle andere vakken ook intuitie en ervaring aan te pas komt.
En ik ben van mening dat alleen al het bovenstaande signalement voldoende 'bijzondere' omstandigheden' met zich meebrengt dat het onzin is om maar lekker generaliserend te roepen dat leiding geven bij ons precies hetzelfde is als leidinggeven elders. Dat zeggen ze elders ook niet, en de tijd dat je geen verstand hoefde te hebben van bromtollen om een bromtollenfabriek te runnen is reeds lang voorbij. Enne: in onze sector heb je hoogstens wat last van een grote bek, maar toch zeker niet van een minderwaardigheidsco

[Tiemen]

Naar mijn gedacht zijn we verder en verder van het eigenlijke punt van de zaak aan het afdwalen. Er zijn toch een aantal punten die ik zou willen nuanceren of die toch naar mijn mening verkeerd zijn uitgedrukt.

Na een tijdje geleden een training "professioneel samenwerken in teamverband" gekregen te hebben, en onlangs nog een cursus kwaliteitszorg, krijg ik de indruk dat we een hier op zoek zijn naar een specialisme binnen het leidinggeven in het theater dat er helemaal niet is. Er moet leiding gegeven worden en in team samengewerkt worden, dat is de basisidee... Overal moeten beslissingen genomen worden, met meerdere groepen, kwaliteitskringen, enz. rekening gehouden worden. Kwaliteitszorg en management zijn begrippen die ook in de industrie aan sterke evolutie onderhevig zijn. Maar dan zou ik in plaats van ons als buitenbeentje op te stellen (wat volgens mij helemaal niet zo is), ons proberen vergelijken met de industrie waar al een 200-tal jaar op heel uitgebreide wijze aan kwaliteitverbetering gedaan wordt. Waarom het wiel opnieuw gaan uitvinden?

Uitspraken als "Leiding geven in de theatertechnische sector is bijzonder en kent nauwelijks paralellen met andere sectoren. En daar zijn we trots op. Ga je mond spoelen met water en zeep, zou mijn moeder zeggen..." doen me toch met de ogen draaien. Het is het typische consulting verhaal, de website is er het perfecte voorbeeld van. Je leest alles op de site en dan heb je zoiets van "wat heb ik nu eigenlijk van inhoudelijks gelezen". Het is natuurlijk maar hoe je het verkoopt.

En wat moet verkocht worden? De stelling dat leidinggeven in theater anders is dan in andere takken van de industrie. Zou het niet veel eenvoudiger zijn om de raakpunten tussen leiding geven/kwaliteitszorg met andere sectoren te zoeken? De evolutie binnen de structuur van een theater wordt aangehaald en lijkt schokkend te zijn. Maar dat is net de evolutie die we overal binnen de industrie zien! En toch moet het lijken alsof het iets spectaculair is.

Ik denk dat leidinggeven iets is dat van binnen moet komen, en geen aanleerbaar vak is. Ik zou iedereen die van zichzelf soms denkt dat hij het "leiderstype" is zo'n training willen aanraden, ik heb daar mensen tot heel vreemde conclusies over zichzelf zien komen. Tuurlijk komt er ervaring aan te pas, maar met ervaring, of zelfs wilskracht zal je er niet komen. Het moet er toch al in zitten van te voren.

Het is een korte, niet echt gestructureerde reactie, als ik eens meer tijd heb wil ik er wel eens dieper op in gaan. Ik weet door dit te posten dat ik niet zal gespaard worden, zeker niet door mensen die roepen dat generaliseren binnen leiding geven onzin is(en die daar dan ook hun brood mee verdienen). Ik wil mijn gedacht gerust laten evolueren en nuanceren, maar dan wel op basis van uitspraken en feiten die niet uit de lucht gegrepen zijn.

[Gast1401081]

citaat:Geplaatst door **************

wacht ff,

hebben we het nu over de gast-heer-technici-manager van het bezochte theater, of hebben we het over de managende producent?

blijft mijn vraag, vooral aan Ruud.
Er lopen nogal wat Roadnmanagers, Tourmanagers, etc in de branche rond, en die dicht ik hele andere kwaliteiten toe. En zelfs die hebben ze meestal niet eens.

[rinus bakker]

To Ruud - verplaats jezelf eens in de wetenschap of de gezondheidszorg en laat dan alle redeneringen die je nu op de theatercultuur loslaat nog eens een keertje gaan.
En ga me nu niet vertellen dat er volgens jou maar één sector in de maatschappij is waar creativiteit tot ontplooiing kan komen.


De stelling dat leidinggeven in theater anders is dan in andere takken van de industrie.
Zou het niet veel eenvoudiger zijn om de raakpunten tussen leiding geven/kwaliteitszorg met andere sectoren te zoeken?
De evolutie binnen de structuur van een theater wordt aangehaald en lijkt schokkend te zijn. Maar dat is net de evolutie die we overal binnen de industrie zien!
En toch moet het lijken alsof het iets spectaculair is.
2 Tiemen
ik ben het in dit opzicht roerend met jou eens!

Overigens is "het theater" natuurlijk al zeker 100 jaar bezig met het bevechten van de concurrentie (in communicatie en expressievormen) die er eerst niet was:
- films en daarna - televisie en - internet.
En de haast als natuurlijk ervaren rechten / claims op subsidies moeten met steeds meer claims worden gedeeld.
De democratisering van de samenleving leidt er toe dat subsidiereing ook minder elitair zal worden.

[showband]

@Ruud,

Allereerst. Als je een discussie start vanuit de optiek van een specialist die ondersteunende diensten zoals cursussen, trainingen en instructies op dat gebied geeft. Managementtraining voor de toneelmeesters en het hoofd technische dienst. Vrolijk op deze site twee maanden voor een cursus start, essensiele vragen gaat stellen die je zegt te gaan behandelen in zo een cursus. Dan zou ik niet al te snel op de tenen getrapt zijn. Je schijnt namelijk specialist te zijn. Je komt hier om een antwoord te vinden op een stelling die JIJ in je cursus wil behandelen.

En heel simpel, Ik ben het niet eens met wat je wil uitdragen. Ik hoor hetzelfde managementverhaal van een manager in een ziekenhuis, of een school directeur, of voor mijn part een restauranteigenaar.

"down to earth people skills". zijn inderdaad heel erg vaag maar in mijn visie is dat dit nou nét de ene universele managers-eigenschap is die in elke branche nodig is. Heel vaak ontbreekt. En niet te leren! Kortom ". Ik zou graag de microfoon open laten staan voor meer genuanceerde opmerkingen van mensen die vinden dat leidinggeven wel een vak is. Een vak dat je kunt leren, en waar net als bij alle andere vakken ook intuitie en ervaring aan te pas komt." Als je de microfoon openzet, stel jezelf dan serieus open om je beginstelling los te laten. Iets waarvan ik vanaf het begin twijfel of dat mogelijk is.
De mening van mij dat je intuitie en ervaring niet kan leren. Laat staan leidingevende kwaliteiten kan leren wens ik niet als onzin af te laten wimpelen. En juist ik startte met de mening dat je moet professionaliseren maar dan NIET door je af te scheiden van de wél te leren stukken van het metier. Zoek verbanden met andere bedrijfstakken. Zolang de theaterwereld dat niet kan zullen ze met wantrouwen door de rest van de maatschappij worden bekeken.

Dat de vertikale organisatiestructuur omgaat naar een horizontale. Is niet uniek. En de problemen die erbij horen ook niet. Dat de de toneelmeester, de eerste man, en ook het HTD zijn dus stiekem aan gaan 'faciliteren' in plaats van beheren. Heet normaal gesproken "cost centers". En behoort ook tot de populaire paradigms waar middenkader klem mee komt te zitten ja.

"Ga je mond spoelen met water en zeep, zou mijn moeder zeggen. En mijn vader zou daar aan toe voegen dat je je mond pas mag opendoen als je weet waar je het over hebt. " Geeft in ieder geval aan dat jij jezelf diskwalificeert als people manager. Mijn reply's zijn dan wel heel kritisch. Ze zijn wél inhoudelijk. Jij tracht in een door jou aangevraagde discussie op kinderachtige wijze mensen de mond te snoeren.
Hiermee onderstreep je nogmaals de onzin van je stelling dat je people skills en leidinggeven kan leren. Als je als cursusleider al op deze wijze sturing wil geven aan een basic forumdiscussie.

Als je goed leest dan was het voorbeeld van de marktkoopman trouwens een reply op het inbrengen van een kwaliteitsmodel. Niet op de orginele vraag over people skills. De bitchy opmerking "als je niet zo van management houdt en liever marktkoopmannen de tent laat draaien, start dan een onderwerp 'marktwijsheden voor theatermanagers'. is daarom des te dommer.

Veel plezier ermee.

[rinus bakker]

Voor mij is een ex-belichter die uiteindelijk theater-directeur is geworden, maar bij het uitlichten van een voorstelling in de zaal gaat zitten en zich er vervolgens mee gaat bemoeien een voorbeeld van een slechte manager.
Voor mij is een transportondernemer die zijn chauffeurs aanmoedigt om de tachograaf af en toe 'een beetje vooruit te helpen' het voorbeeld van een slechte manager.
Voor mij is een CEO van een Grootgrutter, die de boekhoud-afdeling aanmoedigt om wat met cijfers te gochelen voor mooie groeicijfers in de jaarverlagen een voorbeeld van een slechte manager.
Voor mij zijn de twee opvolgende ministers van onderwijs die (oogluikend) toelaten dat er gefraudeerd wordt met studenten-inschrijvings-aantallen of zichzelf met bonussen belonende topambtenaren voorbeelden van slechte managers.
Voor mij is een kabinet dat toestaat dat de graaiers net onder hen (de top-ambtenaren) met 6% extra naar huis gaan, maar dat JanL*l op de 0-lijn moet worden gezet, voorbeeld van een slecht management van dit land.
Voor mij is een artistiek leider die het accepteert dat zijn decorontwerper in het voortraject van ontwerp weigert om úberhaupt zelfs maar te spreken met de inspecienten, een voorbeeld van een slecht manager.
We hebben het in tal van opleidingen over beroepskwalificaties of -competenties....,
maar voor theaterdirecties of -managers, gezelschaps-'fuhrers' of politici.... LOL.
Mijn stelling is al jaren dat de laatsten die in de cultuur- en evenements-sector ook professioneel worden de ontwerper en directeuren zullen zijn.
Als er ergens het principe van 'tè ver doorgroeien' bestaat is het juist daar.
EDIT
Waar de claim regeert dat cultuur waardevrij is, is de neiging groot om zelf een eigen 'waarden en normen' stelsel te ontwikkelen erg voor de hand liggend. Maar de weigering om dat dan te toetsen aan het waarden en normenstelsel van de grootste geldgever (=de samenleving) is op zijn minst arrogant en wat mij betreft ook hypocriet.
Een theatermanager moet weten wat "theater" is, en welke waarde dat vertegenwoordigt in de samenleving.
Het probleem is alleen dat die sector dat zelf niet weet en altijd bezig lijkt om zich te verdedigen cq af te zetten tegen alles wat lijkt op een dreiging die aantasting van het eigen deel van de taart betekent.

[Gast1401081]

Goed, de gastheer van de bezoekende treaterploeg, dus de vaste huis-techneuten-manager.

Zoals al eens elders aangehaald was de gastheer meestal een omhoog gevallen vuilnisman, die de gemeente niet meer op de vuilniswagen wilde hebben, en die het wel leuk deed in het begin van het theatertje, zo ergens vlak na de oorlog.

Die man werd uiteraard geconfronteerd met het feit dat er steeds meer techniek op zijn podium kwam . Met als gevolg dat hij een paar collega's optrommelde, en dat kwam dan meestal wel weer goed. Toen na de jaren zestig de bezoekende gatsen (waaronder bijvoorbeeld ook televisie!!) steeds meer eisen gingen stellen werd de nieuwe lichting technici al meer uit de electro-technische hoek van de gemeente gehaald, ( er was daar ook nog een afdeling lantaarnpalen-onderhoud !), zodat er al sprake was van echte techneuten op de werkvloer.
De jaren 80 - 90 hebben steeds meer de computer op de balletvloer gebracht, waardoor er eindelijk meer gespecialiseerde theatertechnici kwamen, die ook wat meer verstand van (bewegend..) licht en geluid moesten hebben. Maar aan het eind van die jaren negentig bleken er zoveel specialismen op te duiken ( licht, geluid en rigging zijn nu (officieel???) verschillende theaterrichtingen geworden, omdat het domweg niet meer bij te benen is, al die nieuwe apparaten en richtlijnen )(leuk woord , lijkt verdomd veel op zichtlijnen!!!)

En om dit zooitje ongeregeld (want er is potdorie nog steeeds geen officiele opleiding tot Theatertechnicus, laat staan een programma van eisen waaraan deze zou moeten voldoen!!!!!) in de hand cq onder controle te houden hebben we nu de [u]technisch manager</u>.

Waaraan zou zo iemand moeten voldoen, is de vraag.
a een duidelijke administratie cq agenda cq planning opzetten, zodat iedereen weet wat hij wanneer moet gaan doen, (meestal weten de techneuten niet een week van te voren wie er een bepaalde voorstelling gaat doen)
b op de juiste plaats en tijd een toolboxmeeting organiseren zodat men ook weet hoe men de klus van die dag gaat aanpakken (riders verschillen nogal eens van de werkelijkheid)
c een gedegen opleiding hebben in onder andere Arbo en certificering van gebruikte materialen (werkdagen van meer dan 11 uur zijn bv gewoon verboden)
d genoeg weten (niet alles, maar genoeg!) van de gebruikte apparatuur, etc om zelf in geval van ziekte oid in te kunnen vallen op de plaats waar iemand uitvalt.
e onderhoudsschema's etc met eventuele externe leveranciers afstemmen

Een soort van uit de praktijk gehaalde meewerkende voorman dus. Die ook handig is met een basisiadministratie, en ook duidelijk kan communiceren met die andere manager, de directeur.

Maar het verhaal lijkt me teveel op dat van dat boertje, dat bij de brug woonde, en daar (als de schipper toeterde) even heen fietste om de brug open en weer dicht te doen. Hengeltje met een klomp eraan, knaak erin, en boertje weer naar het land. Maar de Arbo eiste een comfortabele rustruimet, met een koffiejuf, en een boekhouder om de geldstroom te controleren, en toen waren er al drie mensen bij de brug aanwezig. Tijd voor een manager, en die concludeerde al gauw dat er een gat in de begroting zat, en bezuinigde op :: jawel : het boertje.

Over Roadmanagement, Artiestenmanagement, Tourmanagement etc graag een andere keer.